Ecologische Autoriteit - Doen wat moet én kan:
"De conclusie na toetsing van 70 natuurdoelanalyses is dat het slecht gaat met de stikstofgevoelige natuur in Nederland. De overheid moet en kan nu noodmaatregelen nemen om de eigen natuurdoelen nog te halen. Dat is ook nodig om uit de stikstofcrisis te komen. Voor beter inzicht in de problemen en goede onderbouwing voor aanvullende maatregelen zijn bovendien verbeterde natuurdoelanalyses nodig. Daarbij moet ook gekeken worden naar de omgeving van natuurgebieden. Veel problemen worden daar veroorzaakt.
De Ecologische Autoriteit is ingesteld om te beoordelen of alle beschikbare en juiste informatie gebruikt wordt voor besluitvorming over beschermde natuur.
Veel natuurgebieden zijn verslechterd, aanvullende maatregelen hard nodig
In de afgelopen jaren is het nodige gedaan aan natuurbeheer in de natuurgebieden. Toch blijkt uit de natuurdoelanalyses dat het niet genoeg is om de natuurdoelen te halen. Veel Natura 2000-gebieden zijn verslechterd, of verslechtering kan niet uitgesloten worden. Dit is in strijd met nationale en Europese wetgeving. Ook heeft Nederland sinds de natuur beschermd is te weinig gedaan om goed in beeld te krijgen hoe de natuur ervoor staat.
In de analyses moet bovendien beter worden gekeken naar de samenhang van de natuurgebieden met hun omgeving, moeten doelen en maatregelen concreter worden geformuleerd en is aansluiting nodig op gebiedsprogramma’s en beheerplannen."
Download het advies Doen wat moet én kan.
Dat betekent dat in elk geval ook het NNN betrokken moet worden bij de beoordeling van de staat van de natuur, en eigenlijk ook alle parken, alle stedelijk groen, die bij kunnen dragen tot een robuust natuurherstel.
NOS - Ecologische Autoriteit: ook ingrijpen buiten beschermde natuur is nodig:
"Essentieel voor een gezonde natuur zijn een gezonde bodem, schoon water en schone lucht", schrijft de Autoriteit. "In veel gebieden wordt niet voldaan aan deze randvoorwaarden en is snel verbetering nodig." Dat stelt Nederland niet alleen voor ecologisch, maar ook voor een juridisch probleem. Het zogeheten 'verslechteringsverbod' staat niet toe dat natuur achteruitgaat.
Van der Wal: natuur staat onder druk
Demissionair minister Van der Wal ziet in het advies van de Ecologische Autoriteit een bevestiging van wat ze eigenlijk al lang weet: "Onze natuur staat echt onder druk en niet alleen Natura 2000-gebieden."
Nieuwe ecologische inzichten vragen om robuuste natuurbescherming:
"Recente wetenschappelijke inzichten in de biodiversiteitscrisis en de aard van dieren en planten vragen om een bijgesteld moreel kompas en een bijpassend, robuust natuurbeschermingsrecht. Beide zijn essentieel om menselijke activiteiten in te tomen en zo nieuwe generaties van mensen èn andere aardbewoners een toekomst te geven. Dat betoogt hoogleraar natuurbeschermingsrecht Arie Trouwborst op vrijdag 26 januari 2024 in zijn inaugurele rede aan Tilburg University.
Recht als essentieel middel
Voor het verkleinen van de voetafdruk van de landbouw, visserij, industrie, transport en andere menselijke bezigheden is het recht een middel bij uitstek. Een hoofdrol is weggelegd voor het natuurbeschermingsrecht, door gebieden en soorten wettelijk te beschermen tegen schadelijke menselijke handelingen, en via actieve beschermings- en herstelverplichtingen. Die verplichtingen bestaan al, maar zouden beter en ruimhartiger moeten worden toegepast.
Zelfbehoud en intrinsieke waarde
Eén deel van het antwoord is dat ecologie de basis is van al het andere. Zonder functionerende ecosystemen is er geen vruchtbare bodem, geen voedsel, geen schoon water, geen leefbaar klimaat, geen adembare lucht. Natuurbehoud is uiteindelijk een kwestie van lijfsbehoud, en een toekomst voor komende generaties.
Een tweede reden is de ‘intrinsieke waarde’ van de natuur, die in verschillende verdragen en de Nederlandse wet wordt erkend. Ons begrip daarvan is fors toegenomen door nieuwe wetenschappelijke inzichten in de intelligentie, het bewustzijn en het gevoelsleven van niet-menselijke aardbewoners. Net als mensen hebben ganzen, vleermuizen en zwijnen individuele persoonlijkheden, en doen buffels en bijen aan democratische besluitvorming. Zelfs bomen en planten blijken hun eigen vormen van bewustzijn te hebben, en te kunnen samenwerken, herinneren en plannen.
Trouwborst pleit ervoor vanuit een bijgesteld moreel kompas, met behulp van het recht, de natuur als geheel heel veel ruimte (terug) te geven, te zorgen dat mensen het landschap beter delen met andere soorten, en ambitieus in te zetten op natuurherstel. Het erkennen van rechten van de natuur zou ook kunnen helpen hier gestalte aan te geven."
Het is intussen in veel gemeenten duidelijk geworden dat zonder een onafhankelijke en integere rechtspraak waarin de Europese wetten en regelgeving adequaat zijn geïntegreerd, natuurbescherming in Nederland niet mogelijk is. Daar zullen vooral burgemeesters nu rekening mee moeten houden en hun eigenzinnige en schadelijke natuur- en evenementenbeleid - dat ze zonder enige democratische inspraak in alle recreatieschappen vastgelegd hebben en uitvoeren - rigoureus moeten aanpassen ter bescherming van onze natuur, milieu en leefomgeving.
De Stichting Natuurbescherming ZO is in hoger beroep gegaan tegen de evenementen die in Amsterdam Zuidoost worden georganiseerd en heeft daarbij de Raad van State verzocht om een prejudiciële procedure bij het Hof van Justitie van de EU die zal toetsen of in de Nederlandse rechtspraak en het natuurbeleid van de burgemeesters, de Europese wetten en verdragen adequaat worden toegepast.
